Nederlandse Wandelsport Bond (NWB) RIJNDELTAPAD - West (vervolg 4)

Eerder vertelde ik dat tijdens het controleren van de aan de linkerzijde van de Rijn gelegen route, komend uit Katwijk, constateerde dat de Rhijnhofweg halverwege is gesloten voor alle verkeer. Ook voor voetgangers. Dat is knap lastig als je halverwege bent en helemaal terug moet zonder een goed alternatief. Het alternatief is de route door de dorpskern van Valkenburg. Een route aan de rechterzijde van de Rijn. Uit Katwijk aan den Rijn ga je op de Sandtlaan rechtsaf (i.p.v. linksaf). Op het volgende kruispunt linksaf, de Valkenburgseweg. Meteen rechts de stellingmolen “De Geregtigheid”. Gebouwd in 1740, in 1969 volgde een geheel herstel van de molen. De molen is in gebruik voor het malen van graan. Op woensdag- en vrijdagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur kun je de in de molen gevestigde bakkerswinkel. Na de rondwandeling door het duingebied ga je hier rechtsaf. De Valkenburgseweg gaat over in de Katwijkerweg, Hoofdstraat en Voorschoterweg.

Langs de Voorschoterweg   het kunstwerk ‘Poort van Valkenburg’. Vervaardigd door Herman Bartelds van graniet en messing. De staken in de grond zijn gebaseerd op het pilum murale, een puntig staketsel. Een staketsel is een rij puntige staken of palen, op geringe afstand van elkaar in de grond geplaatst ter verdediging van een Romeinse kampement. In Valkenburg zijn meerdere exemplaren van dergelijke pilum murale opgegraven.

Op de tafel van de zitgelegenheid naast het beeld ligt een toelichting op het kunstwerk. De Rijn was de grens van het toenmalige Romeinse Rijk. De Romeinse voorraadbasis Praetorium Agrippinae, het huidige Valkenburg, is gesticht in 39 na Christus door keizer Caligula en vernoemd naar zijn moeder. In het centrum van Valkenburg vind je in de bestrating van het Castellumplein de omtrekken van de muren van het fort. De Voorschoterweg volgend staat  aan het eind daarvan Van der Valk Hotel Leiden, hier volg je naar links de Ommerdijkseweg. Sla je rechts af, dan kom je na een paar honderd meter wandelen bij  de toegang naar het strand van het Valkenburgse Meer,  het station van de Stoomtrein Katwijk Leiden (zie mijn blog: stoomtreinzoeker.blogspot.nl) en het museum van de Stichting Nationaal Smalspoor. 

Terug richting het hotel, de Ommerdijkseweg volgend en na weer een paar honderd meter wandelen links af de Haagse Schouwweg. Na de brug over der Rijn wandel je bij de rotonde op de oorspronkelijke route. Kom je wandelend uit Leiden, dan volg je de route in omgekeerde richting.  

http://www.romeinselimes.nl/nl/plaatsen/valkenburg-praetorium-agrippinae

Zonnebloem - een vaartocht door het natte hart van Zuid-Holland

Het was nog voor half elf dat kapitein Hans Bosma van MS Olympia van Groene Hart Cruises  zaterdag 26 augustus de trossen losgooide voor een vaartocht door het natte hart van Zuid-Holland. Met zijn echtgenote Sonja was hij gastheer  voor 80 gasten en vrijwilligers van de Zonnebloem, afdeling Noordwijkerhout.

Onder een stralende zon zette de Olympia koers richting Alphen a/d Rijn.  Meteen na de afvaart werd koffie met  heerlijk gebak geserveerd. Varen met kapitein Hans is een belevenis, hij is een goed verteller en weet iedereen te boeien met  wetenswaardigheden over wat er aan beide oevers te zien is. Boven ons de Maximabrug.  Een brug die voorlopig nergens naar leidt, miljoenen gekost heeft, en daardoor  bekend is van het tv programma, “van onze centen”.

Intussen wordt een kop soep met broodjes geserveerd.

Door de Heimanswetering en langs de oude kerk van Woubrugge naar het Braasemermeer.

Gasten en vrijwilligers koesteren zich in de zon op het buitendek en laten zich verwennen met een drankje en heerlijke hapjes. Voor ons gaat de Leimuiderbrug  open, maar dicht voor het autoverkeer. Na het passeren van de brug zien we achter ons de lengte van de file langzaam toenemen. Je zult er maar tussenstaan en geen watersporter zijn.  Varend over de Westeinderplassen en Kagerplas is het voor de kapitein af en toe niet eenvoudig koers te houden. Grote en kleine pleziervaartuigen vergeten af en toe even achterom te kijken bij het veranderen van vaarrichting.

De terugreis werd afgesloten met een rondje warme snacks.  Al met al een bijzonder geslaagde en zonnige reis door het natte hart van Zuid-Holland.

Een vaartocht als deze kan alleen plaats vinden met hulp van vrijwilligers die zich ook nu hebben ingezet voor de gasten van de Zonnebloem. Als voorzitter heb ik in mijn dankwoord dit met nadruk bevestigd.

Nederlandse Wandelsport Bond (NWB) RIJNDELTAPAD - West (vervolg 3)

Tegenover de stationsingang wandel je over de Stationsweg richting centrum. En, je staat weer bij De Rijn, nu in Leiden dus. Links van je liggen de schepen in de museumhaven Kort Galgewater. Rechts de stadstimmerwerf met een woning uit 1612 en het gereconstrueerde atelier van Rembrandt en recht voor je staat de molen De Put.

De molen is een uit 1987 stammende replica van de standerdmolen van Jan Jansenzoon Put. De Rijn overstekend loop je langs de Rembrandtplaats met een monument voor Rembrandt van Rijn.

Beslist de moeite waard het beeld van dichtbij te bewonderen.

Even opletten, maar links in de gevel zit een steen ter herinnering aan de geboorte van Rembrandt van Rijn op 15 juli 1606 in Leiden. De route volgend wandel je door de Oude Varkenmarkt.

Rechts is de ingang naar het Pieter Loridanshofje, gesticht in 1655 door de Waalse lakenwever Pieter Lorians.

Als je tijd hebt en de deur is open dan moet je een bezoekje aan het hofje zeker doen. Schuin tegenover de Hortus botanicus de brug over richting Pieterskerk.

Staande aan de voet van deze laatgotische kerk kijk je met bewondering omhoog naar dit bouwwerk, waarmee in 1390 is begonnen. De bouw ervan heeft ongeveer 180 jaar geduurd. Opgedragen aan de patroonheilige, Sint Pieter, tot wie Jezus in het evangelie volgens Matteüs zegt: “ik zal u de sleutels geven van het Koninkrijk der hemelen”. Voorbij de kerk rechtsaf richting het Van der Werfpark.

In het park rechts van het voetpad het standbeeld  van Pieter Adriaansz van der Werf. Het beeld werd in 1874 opgericht voor de burgervader van Leiden tijdens zijn standvastig optreden in de Tachtigjarige Oorlog. Links aan het Levendaal de synagoge uit 1762 met een gevelsteen in Hebreeuwse tekens. De vertaling daarvan luidt: “De heerlijkheid van dit laatste huis zal groter worden, dan van het eerste, zegt de HERE der heirscharen”. Het voetpad in het plantsoen bij de Geregracht is wat mij betreft het eind van de controleren route. Ik hoop dat lezers van deze blog nieuwsgierig zijn geraakt naar het wandelen over dit pad. Niet alles heb ik hier vastgelegd, er valt nog genoeg te ontdekken langs de route.  

Leudal - op de fiets verkennen

Fietsend door het Leudal ligt het plaatsje Haelen op de route. Bij het St. Elisabethshof vindt je een aantal onderwerpen waar je beslist even tijd voor vrij mag maken. In het St. Elisabethshof is gevestigd het Leudalmuseum. Je treft hier aan een ‘permanente’  tentoonstelling met een beeld van de natuur waar je even geleden door heen bent gefietst, alsmede de cultuurhistorie en de geschiedenis van het Leudal. Beslist de moeite waard hier binnen te stappen.

Naast het museum de Elisabethsmolen. Het water in de Leubeek stroomt best wel langs het rad. Maar bewegen, nee dat zit er vandaag niet in.

Links voor het museum staat het  Leudal oorlogsmonument. Symbool voor verdraagzaamheid en vrijheid. Via bijgevoegde links is dit na te lezen.  http://www.waterradmolens.nl/LimburgM/Elisabethsmolen.htm

en http://www.4en5mei.nl/herdenken-en-vieren/oorlogsmonumenten/monumenten_zoeken/oorlogsmonument/1528/haelen%2C-%27monument-van-verdraagzaamheid%27

Oorlogsmonument Heel- Sint Lindertmolen - Grathemerwatermolen

Fietsend nabij Heel in Limburg  kom je langs een oorlogsmonument aan de Lange Vlieter (een meer ontstaan als gevolg van grindwinning in dit deel an Limburg). Dit monument herinnert aan een vliegtuigcrash op de grens van Beegden en Heel op 14 februari 1943. Vijf Canadezen en een Engelsman vonden daarbij de dood.

Op het monument zijn de namen vermeld van de bemanning van het vliegtuig. 5  jonge mannen (de jongste 20 jaren oud) die hun leven gaven voor onze vrijheid en wijze van leven.

Een paar kilometer verder, aan de rand van de Beegderheide, de Sint Lindertmolen. Een standerdmolen. In werking op woensdagmiddag en zaterdagen. Het was er niet druk toen ik daar aankwam. Het toeristenseizoen moet nog beginnen. Een bezoek aan de molen kan ik aan bevelen. Fietsend langs de andere zijde van  de Lange Vlieter en vervolgens langs de camping Heelderpeel naar Grathem. In het centrum van Grathem staat aan de Uffelse Beek de Grathemerwatermolen.

Het grote waterrad is slechts af en toe in werking. Aan de verkleuring van de oever kon je zien dat de waterstand in de Uffelse Beek beneden het normale peil stond. De Uffelse Beek heeft haar oorsprong in de Belgische Kempen. Het heeft zowel daar als hier in Limburg de laatste weken niet geregend. Het waterrad draaide wel, maar heel veel water werd er niet verzet.  

Het romantisch aanzicht van de molen aan de voorzijde  

De uitstroomzijde van de molen

Spectaculair, dat wel.
de Grathemerwatermolen

Oorlogsmonument - Beegderheide - sherman tank

De fietsroute vanaf de camping in Heel naar Horn gaat voor een deel door de Beegderheide. De Beegderheide is een prachtig natuurgebied met een oneindige variatie aan natuur. Gelukkig voor de natuur en voor ons  is het er op de route ongekend rustig.  Je kunt ongestoord luisteren en genieten van vogelgeluiden.

Halverwege de fietsroute door dit natuurgebied staat een oorlogsmonument in de vorm van een geschutskoepel van een Sherman tank. Van 1902 tot 1999 was de Beegderheide in gebruik als militair oefenterrein. Gedurende tientallen jaren hebben twee Amerikaanse Sherman tanks dienst gedaan als oefenobject. In 1986 zijn de tanks verwijderd. Daarbij is een commandoluik van een geschutskoepel achter gebleven. Door de Stichting Werkgroep Heemkunde Beegden is deze koepel schoongemaakt en, als blijvende herinnering aan het militair oefenterrein, geplaatst langs het fietspad.     

Van Gogh gedenksteen - Boerenopstand - Hollandscheveld

Tijdens een verblijf op een camping mag ik graag de omgeving bekijken. Nu een camping nabij het dorp Hollandscheveld. Voor de ontstaansgeschiedenis van het dorp Hollandscheveld even een stuk terug in de tijd. In 1631 werd voor de vervening van het gebied door onder andere Hollanders uit Leiden en Amsterdam opgericht de Compagnie van 5000 morgen. Een morgen is een oppervlakte van ongeveer 1 hectare. De Hollanders gaven hun naam aan het gebied, vandaar dat de hele streek het Hollandse Veld werd genoemd. Pas in de 20^e eeuw kreeg het dorp officieel de naam Hollandscheveld.  Wandelend richting centrum Kom je langs de Kerkhoflaan.

Niet erg schokkend, maar, op de begraafplaats aan deze laan staat de Van Gogh gedenksteen. In 1883 was Vincent van Gogh in Hoogeveen. Hij wandelde in de omgeving en schreef zijn broer Theo brieven met schetsjes van onder andere schilderijen die hij inmiddels gemaakt had. Eén van de schetsjes geeft een kerkhof weer, op de achtergrond een torentje. Onderzoekers zijn er stellig van overtuigd dat Vincent van Gogh op zaterdag 15 september 1883 de begraafplaats aan de Kerkhoflaan schilderde. Tijdens mijn bezoek aan het kerkhof had ik een fototoestel  niet bij de hand. De bijgevoegde foto, afkomstig uit het archief van Pinterest, geeft een beeld van de gedenksteen. Bij het ontveningsproces werd, om het veen af te voeren, de streek doorsneden met kanalen en wijken. Op een aantal plaatsen ontstond langs kanalen lintbebouwing. Een brug was dan weer nodig om beide oevers te verbinden. Zo ook in Hollandscheveld. In het dorpscentrum trekt een afwijkende bestrating mijn aandacht. Op een informatiebord wordt de reden daarvan vermeld. Het is de plek waar de tram van de Dedemsvaartse Stoomtram Maatschappij in de jaren voor de 2^e wereldoorlog het kanaal overstak. Wat betreft  deze tramlijn, zie mijn blog: stoomtreinzoeker. Ruim een kilometer voorbij het centrum staat een monument ter herinnering aan de boerenopstand in 1963 onder leiding van Hendrik Koekoek. Op last van het Landbouwschap werden drie boerengezinnen begin maart 1963 uit hun boerderijen gezet omdat ze principieel weigerden de heffingen voor dat schap te betalen. Het Landbouwschap was, voor zover ik dit van thuis heb meegekregen, een sterk bureaucratische organisatie met een regentesk bestuur en een onwrikbaar geloof in eigen gelijk. Het vervolg was dat uit heel Nederland duizenden  "Vrije Boeren" , aanhangers van Koekoek, naar Hollandscheveld trokken om de ontruiming te voorkomen.

De overheid, niet in staat om constructief overleg te voeren, oogkleppen voor en gaan, bracht een enorme overmacht van gehelmde en gewapende politie op de been die de demonstrerende boeren weg hield van de plaatsen waar de deurwaarder zijn werk deed.

Er ontstonden rellen. Met traangasgranaten en wapenstok dreef de politie  mensen weg van de boerderijen. Eén van de ontruimde boerderijen ging 's nachts in vlammen op.

Op de plaats waar de boerderij heeft gestaan, is in 1993 een monument onthuld.